Risicomanagement in de bouw: Een wereld te winnen




Auteur : Marcel Prinsenberg - Senior Director PwC NL

De bouwsector realiseert zich inmiddels het belang van goed risicomanagement en veel bouwbedrijven hebben de afgelopen jaren ook maatregelen genomen om hun risicomanagement te verbeteren. Tegelijkertijd moeten we vaststellen dat de discipline binnen de sector nog in de kinderschoenen staat en in werkelijkheid minder goed is ontwikkeld dan bestuurders van bouwondernemingen zelf menen. 'Een wereld te winnen' is dan ook de titel van de PwC-whitepaper over risicomanagement in de bouw. Dit rapport bouwt voort op het Tweede Nationaal Onderzoek Risicomanagement in Nederland uit 2014 en een door PwC georganiseerde rondetafeldiscussie over dit thema.

De rand van de afgrond

De bouw is bij uitstek een sector die gebaat is bij een sterk ontwikkeld risicomanagement. Bouwondernemingen bevinden zich nooit ver van de rand van de afgrond: marges zijn structureel flinterdun, de faalkosten schommelen nog altijd rond de 10 procent, en de sector heeft van oudsher te kampen met integriteitskwesties. Een aantal trends versterkt bovendien de noodzaak van gedegen risicomanagement. Via nieuwe contractvormen als DBFM (Design, Build, Finance, Maintain) nemen aannemers voor hen nieuwe risico's en verantwoordelijkheden op zich. Meer regels creëren meer valkuilen, en bij belanghebbenden en het grote publiek verdwijnt de tolerantie voor bestuurders en commissarissen die grote fouten maken.

Lonely cowboys

Veel bouwbedrijven onderkennen deze noodzaak en hebben in de afgelopen jaren dan ook hun risicomanagement in de steigers gezet. Wie verder kijkt ziet echter al snel dat het aantal, de kwaliteit, de reikwijdte en het mandaat van risicomanagers in het algemeen ontoereikend zijn. Risicomanagers in bouwondernemingen zijn nog te vaak 'lonely cowboys' die gezien de omvang en de complexiteit van hun organisatie weinig uit kunnen richten. Bovendien is risicomanagement vooral compliance-gedreven, een 'verplicht nummer' met andere woorden. Veelzeggend is dat bestuurders het voorkómen van reputatieschade en het hooghouden van hun integriteit belangrijker vinden dan de mogelijkheden die risicomanagement biedt als fundament voor langdurige en winstgevende groei.

Het meten van succes

Een van de zaken die de sector belemmert bij het verbeteren van risicomanagement is de structurele overcapaciteit die leidt tot 'capaciteitsdenken': bouwbedrijven zijn projectorganisaties die voortdurend gevoed moeten worden met nieuwe opdrachten. Succes wordt daarom al snel afgemeten aan het binnenhalen van omzet, al veel minder aan de vraag of er voldoende verdiend wordt op die omzet en vaak niet aan de vraag of de verdiensten opwegen tegen de risico's die ermee gepaard gaan. Stuitend vind ik in dit verband dat beoordeling en beloning in slechts 13% van de bouwbedrijven mede gebaseerd zijn op goed risicomanagement. In twee derde van de bedrijven bestaat er geen enkele relatie tussen beide.

Het dilemma

Beter risicomanagement draait niet om vaker nee zeggen tegen projecten. Beter risicomanagement begint met risico's expliciet en bespreekbaar te maken, en te zorgen dat besluitvorming gebaseerd is op zo goed en volledig mogelijke informatie omtrent alle relevante risico's ...

Lees verder op LinkedIn Pulse


Tags: Risicomanagement